De gerepte noordpool – het natuurreisdilemma

Moet ik de Noordpool met rust laten of er met een groep natuurliefhebbers naartoe?

De rubberboot spuit naar een kiezelstrandje. De toppen van ijsbergjes steken uit de gladde, blauwe zee. Een zwemmer duikt reikhalzend op. Hij lijkt een besnorde kerel met een grijze badmuts, maar het is een baardrob, een zeehond met een snuit als een borstelwagen. Lees verder

Share

Spitsbergenreis 28 aug. – 4 sept.

Rendier-Spitsb-3720-Foto-Koos-Dijksterhuis-Custom.JPGMomenteel is er een expeditie gaande rond Edgeøya in Zuidoost-Spitsbergen. Bioloog Maarten Loonen heeft de trip georganiseerd. Loonen doet al jaren elke zomer onderzoek op Spitsbergen naar de ecologie van onder meer ganzen en Noordse sterns.

Op het gepantserde schip Ortelius zijn tientallen onderzoekers aangemonsterd, die op Edgeøya allerlei aspecten van natuur, milieu, landschap en klimaat in kaart brengen. Volgende week keren ze terug en dan los ik hen af. Lees verder

Share

Spitsbergse ijsbeerreis met kust in de opruiming

Spitsbergen-juni13-9803-Foto-Koos-Dijksterhuis.JPGHet ijs knispert, een zacht geluid dat hoorbaar is omdat het zo stil is. Windstil, geluidsstil. Het water in de baai ligt er roerloos bij tussen een geel-met-groene wand van steile bergen. In hun plooien liggen witte slierten sneeuw van vorig jaar. Op hun kruinen en schouders is verse sneeuw gevallen. Donkere wolken schuiven er traag overheen. Ze zien er dreigend uit, maar krijgen een allengs fellere gouden rand. Dan knipoogt de zon er tussendoor. De zon staat laag. De zon staat altijd laag in Spitsbergen. Lees verder

Share

Met de kinderen naar Costa Rica

Witsnuitneusberen (coati; pizote) Nasua narica. Foto Koos Dijksterhuis

Witsnuitneusberen (coati; pizote) Nasua narica. Foto Koos Dijksterhuis

‘Kijk, die staarten!’ roept zoon van 11. Zijn zus van 15 hurkt en maakt lokkende handbewegingen met gestrekte arm. Dat werkt. De neusberen komen zo gretig op haar af, dat ze terugdeinst. Onze bus stopte meteen toen de chauffeur en reisleider een groep coati’s in de berm zagen. Coati’s ofwel witsnuitneusberen zijn forse wasberen met een lange, bleke neus. Ze steken hun witsnuitneuzen graag in andermans zaken. Vanuit de bossen schuimen ze de randen van de mensenwereld af op zoek naar hapjes. Mensen voeren ze, al is dat verboden. In enthousiaste buien steken de dieren hun lange staart recht omhoog. Zodat we in de berm omringd worden door staarten, allemaal omhoog, als vlaggetjes op kinderfietsjes.

Vulkaan Arenal. Foto Koos Dijksterhuis

Vulkaan Arenal. Foto Koos Dijksterhuis

In de kerstvakantie met de kinderen naar de tropen. Waar moet een mens zijn CO2-quotum anders mee vullen? De reisbrochures op internet beloven vulkanen, jaguars en quetzals. Het land is Spaanstalig en veilig. Ik organiseer mijn reizen altijd zelf. Maar het is hoogseizoen en ik zie me al met de kinderen in het donker voor een overboekt hotel staan, terwijl de laatste bus weg is en er een tropische donderbui losbreekt.
Reisorganisatie Koning Aap biedt familiereizen, ja zelfs puberreizen aan, met kinderen in de lastige leeftijd. Maar de puberreis vervalt. Ik boek toch. Een dure grap van ruim tweeduizend euro per persoon, het is tenslotte kersttijd. Een los vliegticket kost 1700, dus voor vierhonderd euro krijg je er twee weken transport bij, onderdak en een gids. Lees verder

Share

De sont die een fjord is

Fjord bij Ittoqqortoormiit. Foto Koos Dijksterhuis

Fjord bij Ittoqqortoormiit. Foto Koos Dijksterhuis

Ittoqqortoormiit is met zeshonderd inwoners één van de twee grotere plaatsen aan de oostkust van Groenland. In het Deens heet het Scoresbysund, net als de zeearm waaraan het ligt. Die steekt driehonderd kilometer landinwaarts.
Sund is Deens voor sont. Een sont is een zee-engte die niet doodloopt. Een fjord loopt wel dood. De Scoresbysund is een fjord, maar zijn Deense ontdekker William Scoresby jr. dacht dat Groenland een eilandenrijk was, waar de zeearm dwars doorheen reikte. De walvisvaarder en ontdekkingsreiziger gaf de baai in 1822 niet zijn eigen naam, verklaarde hij in zijn scheepsjournaal, maar de naam van zijn vader William Scoresby sr. Senior joeg eveneens achter walvissen aan. Junior voer eerst mee met zijn vader, later op een eigen schip.

Koos Dijksterhuis

(Nutteloze kennis, 4.3.14 in Trouw)

 

Share

Naar Spitsbergen juni 2014

Koos vaart op de Ortelius naar Fair Island, Mousa, Jan Mayen en Spitsbergen.

Wilt u ook naar Spitsbergen?  http://www.oceanwide-expeditions.com/ ovv lezersreis met Koos.

De Ortelius

MS Ortelius. Foto Koos Dijksterhuis

 

Walrus, Foto Koos Dijksterhuis

Walrus. Foto Koos Dijksterhuis

 

Paarse steenbreek 3385 (Custom)

Paarse steenbreek. Foto Koos Dijksterhuis

 

IJsbeer. Foto  Leo 't Hooft

IJsbeer. Foto Leo ’t Hooft

 

Papegaaiduiker 18.6.12 Fair Isle 3011 Foto Koos Dijksterhuis (Custom)

Papegaaiduiker, Fair Isle. Foto Koos Dijksterhuis

 

Zadelrob. Foto Koos Dijksterhuis

Zadelrob. Foto Koos Dijksterhuis

 

Papegaaiduiker, Fair Isle. Foto Wouter Jan Strietman

Papegaaiduiker, Fair Isle. Foto Wouter Jan Strietman

 

Fontein van vinvis. Foto Koos Dijksterhuis

Fontein van vinvis. Foto Koos Dijksterhuis

Foto Koos Dijksterhuis

Foto Koos Dijksterhuis

 

 

 

 

 

 

Rendier 24.6.12 Spitsb middaglanding 3716 Foto Koos Dijksterhuis (Custom)

Rendier, Spitsbergen. Foto Koos Dijksterhuis

 

 

Rendier Spitsb 3718 Foto Koos Dijksterhuis (Custom)

Rendier Spitsbergen. Foto Koos Dijksterhuis

 

Rendier Spitsb 3720 Foto Koos Dijksterhuis (Custom)

Rendier Spitsbergen. Foto Koos Dijksterhuis

 

Walvisbotten Jan Mayen 3360 Foto Koos Dijksterhuis (Custom)

Walvisbotten Jan Mayen. Foto Koos Dijksterhuis

 

Beerenberg Jan Mayen 3429 Foto Koos Dijksterhuis (Custom)

Beerenberg Jan Mayen. Foto Koos Dijksterhuis

 

Jan van Gent 3214 Foto Koos Dijksterhuis (Custom)

Jan van Gent. Foto Koos Dijksterhuis

 

Noordse stormvogel 20.6.12 3240 Foto Koos Dijksterhuis (Custom)

Noordse stormvogel. Foto Koos Dijksterhuis

 

Noordse stormvogel 8928 Foto Koos Dijksterhuis (Custom)

Noordse stormvogel. Foto Koos Dijksterhuis

 

Witsnuitdolfijn Foto Koos Dijksterhuis (Custom)

Witsnuitdolfijn. Foto Koos Dijksterhuis

 

 

Share

De buurvrouw

Mijn buurman Shirin vraagt me op de thee. Ik woon sinds een jaar in Noordwest-Pakistan, voor het eerst betreed ik zijn tuin. Het ruikt er naar houtskool en naar geit. Zijn drie zonen staan in een rij opgesteld en schudden me de hand. Ik schat hen rond de twintig. Een iets jongere dochter staat in de deuropening van het huisje. Ze glimlacht en trekt langzaam haar sluier over haar prachtige gezicht, waarna ze in de schaduwen achter zich verdwijnt. Twee peuters bekijken me nieuwsgierig, veilig opgesteld achter de stoel van een oude vrouw, vermoedelijk hun oma.

“Mijn vrouw,” zegt Shirin. Het besje glimlacht, ze heeft nog best veel tanden. Shirin zelf heeft er minder, en die hij heeft zijn bruin. Lees verder

Share

Zeilen tussen ijsbergen en walvissen

Driemaster Rembrandt van Rijn+ ijsberg, Foto Aleksey German

Eind mei ga ik een week zeilen op de honderd jaar oude, gemoderniseerde driemaster Rembrandt van Rijn. Dat alleen al lijkt me een belevenis. Ik heb nog nooit op een driemaster gevaren. Het kraken van het schip, het klotsen van het water, het bonken van het ijs! Want we zeilen langs de kust van Groenland. Daar ben ik wel eens geweest. Er zijn riviermondingen waar bevroren rivieren stukje bij beetje afbreken en met gebulder in zee storten. De nieuwe ijsbergen plonzen in zee en drijven weg. Wij zullen tussen die ijsbergen doorzeilen. Ik heb nog nooit gezeild, maar dat geeft niks, ik ben passagier. Lees verder

Share

Tempeleiland

Op Sri Lanka ploeter ik op een gehuurd barrel over een zandweg het woud in. Het stof kleeft aan mijn verhitte lijf. De weg loopt dood aan de oever van een stil, donker bosmeer. Het ruikt er warm, vochtig, grondig, als de tropenkas van Artis. Half op de wal rust een bejaarde roeiboot, met twee roeispanen. Geen mens te zien. Een ijsvogel landt op de rand van de roeiboot. Hij vliegt op en hangt fladderend boven het water. Hij duikt, mist en hangt weer te bidden. Ik zet mijn fiets tegen een stam, schuif de boot te water, neem erin plaats, peddel de plas op. Wat de overkant leek, is een eiland. Ik roei eromheen en zie versleten muren door de bomen schemeren. Een oranje gedaante verschijnt op een in het water gezakte stronk. Hij glimlacht. Ik stap uit en de monnik kijkt me aan door vuistdikke brillenglazen. Hij vouwt zijn gelooide handen. Als wijsheid met de jaren komt, dan heeft deze man haar in pacht.
Graag zou ik mijn malende hersenen eens stilzetten. Als ik hier een paar dagen tot mezelf kon komen? Het paradijs bestaat niet, maar dit komt in de buurt. Geen elektriciteit, geen heisa.
De tempel is overgroeid met enorme planten, die in bescheidener omvang in Nederlandse huiskamers te vinden zijn. De monnik wijst op een stenen terras. Hij zijgt neer in lotushouding, ik in kleermakerszit. Het is tien uur. Ik geneer me een beetje voor mijn horloge.
‘Bent u getrouwd?’ vraagt hij in het Engels. Ik schud mijn hoofd. ‘Gaat u met vrouwen om?’ Voor ik kan antwoorden waarschuwt hij met stemverheffing dat seks de strevende mens afleidt, evenals materieel bezit, drank, drugs en gelanterfant.

De oude orakelt maar door. Mijn aandacht verslapt, mijn rug ook. Ik probeer rechtop te blijven zitten. Een scherpe pijn schiet door mijn knie. Ik verschuif. De zon klimt boven de woudreuzen uit, brandt op mijn voorhoofd. Zweet biggelt mijn oog in. Een druppel kriebelt langs mijn neus. Grimassend tracht ik de jeuk te bestrijden. Droge keel, dorst. Een doordringend gezoem zwelt aan en een oranje wesp zo groot als mijn pink hangt snorrend in de lucht voor mijn gezicht. Vliegend op de plaats rust. Biddend. De lange voorpoten van de wesp bungelen, een angstaanjagende angel buigt onderlangs naar voren. Ik deins terug en sta op. Ik hink met een slapend been. De monnik komt ook overeind.
‘U kunt hier logeren’, zegt hij. ‘Dan krijgt u elke ochtend les. ‘s Middags helpt u met klusjes. Honderd dollar per dag. U kunt met een creditcard betalen.’ Ik zeg dat ik erover zal nadenken, bedank hem en haast me naar de roeiboot. Het is twaalf uur.
Ik zwaai nog. De monnik ziet het niet. Hij is afgeleid door ‘Raindrops keep falling on my head’, dat uit zijn pij klinkt. Hij diept een mobiele telefoon op en vangt een gesprek aan.

In Onze Wereld, juli 2004

Share