Hij is er! Handboek voor Natuurwandelingen

In dit handboek maak je kennis met de meest uiteenlopende landschappen: duinen, stranden, heiden, bossen, akkers, heuvels, rivieren, meren en moerassen. Elk landschap heeft zijn eigen planten, bloemen, insecten en zoogdieren. In verruigde rietvelden tref je blauwborsten aan, in vochtige duinvalleien en op zilte strandvlakten vind je de zeldzame parnassia, in drassige heidevelden hoor en zie je in het prille voorjaar heikikkers, die in paartijd prachtig blauw kleuren. In elk jaargetijde en bij elk weertype valt er weer iets anders te ontdekken.

Koos Dijksterhuis attendeert je op wat er zoal te zien is tijdens deze lange wandeltochten, en waar je op kunt letten. Het is het ideale natuurboek voor iedereen die graag meer wil waarnemen tijdens het wandelen, maar niet goed weet waar te beginnen.

Koos Dijksterhuis studeerde biologie en sociologie in Groningen. Hij heeft een dagelijkse column over natuur in Trouw, is columnist van Bionieuws en Vroege Vogels, geeft vrolijke lezingen en schrijft vormvaste verzen op rijm. Eerder publiceerde hij de boeken Een Groenlander in Afrika, Winnen van de Bierkaai, Akkervogels, De kiekendieven van het Oldambt, Jong&Wild, De spreeuw en Eilandgevoel.

Uitgeverij Atlas Contact | 248 p. | Paperback | €19,99 | ISBN 9789045035208 | ook als e-book

Zeldzame schelpen zoeken

Boven: wulk en noordhoren, midden: 2 noordkrompen (rechter en linker), onder: wijde mantels Foto Koos Dijksterhuis

Het Oosterstrand en de Balg op Schiermonnikoog zijn de beste plekken in Nederland om zeldzame, noordelijke schelpen te vinden. Soms spoelen er verse aan, maar de meeste liggen al eeuwen opgeslagen in de bodem. Ze worden omhoog gewerkt, als bonen in een pot rijst, en worden uit het zand geblazen door oostelijke winden. De westenwind laat zand neerdwarrelen in de luwte ten oosten van het eiland en de oostenwind blaast het terug. Lees verder

Vogels op de oostpunt van Schier

Een zwerm drieteenstrandlopers. Foto Koos Dijksterhuis

Op de Balg, de strandvlakte aan de oostpunt van Schiermonnikoog, vliegen vier soorten sterns voorbij: visdiefjes, grote sterns, zwarte sterns en dwergsterns. Sterns zijn een van de sierlijkste vogelfamilies, dus mij hoor je niet klagen.

De visdiefjes zouden ook Noordse sterns kunnen zijn. De Wadden zijn het zuidelijkste broedgebied van die noordelijke vogels, die sterk op visdiefjes lijken. De zwarte sterns zijn iets kleiner en wat vlekkeriger. De grote sterns zijn groot, en hebben een zwarte kuif die al herfstig aan het uitvallen is. Ze roepen steeds krassend naar elkaar. Hogere geluidjes maken de dwergsterns, vliegende kleinoden met een wit voorhoofd. Lees verder

Zeehonden, dood en levend

Jonge zeehond. Foto Koos Dijksterhuis

Met zoon en twee vrienden van zoon ben ik op Schiermonnikoog. We fietsen naar de Balg, de eindeloze strandvlakte aan de oostpunt van het eiland. Het is westenwind, dus de terugweg zal zwaar worden, maar nu peddelen we lichtvoetig naar het verre oosten. De vloed komt op en we stappen steeds vaker af omdat onze wielen in het zachte zand zakken. Lees verder

Blauw vrouwtje van blauwtje

Icarusblauwtje v. op kattenstaart. Foto Koos Dijksterhuis

Op Schiermonnikoog bezoek ik een paar bloemrijke duinvalleien. De valleien zijn zelfs na maandenlange droogte nog vochtig, dankzij het kwelwater dat er aan de oppervlakte komt. Er bloeien dan ook veel bloemen; het zijn oases in een verdorde omgeving waar zelfs brandjes uitbraken. Lees verder

Nacht op een kale berg

Onweerswolken op Schiermonnikoog. Foto Koos Dijksterhuis

Met onweer moet je niet onder een boom gaan staan, want als die geraakt wordt, knalt ie uit elkaar en als je niet door de hitte wordt verzengd, valt er wellicht een tak van vierhonderd kilo op je bolletje. Bliksem neemt de weg van de minste weerstand en een boom heeft minder weerstand dan lucht, zeker als ie nat is. Lees verder

Dambordje

Dambordje. Foto Koos Dijksterhuis

Als u zuidwaarts op vakantie gaat, heeft u kans op dambordjes. De dichtstbij Nederland gelegen dambordpopulatie bevindt zich in België, vlakbij Zuid-Limburg. Daar worden ‘s zomers weleens verdwaalde dambordjes gezien. Die vlinders hebben zich er soms ook tijdelijk gevestigd, evenals op de Veluwe, in Twente, in de Achterhoek en zelfs een keer in Groningen. Lees verder

Muggen komen niet op licht af

Mug vol bloed van de auteur Foto Koos Dijksterhuis

Ik ben van m’n geloof gevallen. Hoewel, gevallen? Het was een geleidelijk proces. In mijn kindertijd moest ik deuren en ramen dichthouden als het licht aan was. Anders kwamen de muggen. Muggen kwamen namelijk op licht af.

Het heeft jaren geduurd voor ik van die mythe bevrijd was. Zoals elk met de paplepel ingegoten misverstand is zoiets er nauwelijks uit te slijten. Gelukkig staat op het niet geloven in muggenlicht geen verdoemenis, maar wordt de afvallige beloond met een kleiner risico op steekmuggen. Lees verder

Blauwzwarte reuzenbij

Blauwzwarte houtbij. Foto Koos Dijksterhuis

In Nederland is ie zeldzaam, maar de laatste jaren worden er iedere zomer wel een paar gezien, tot in Friesland en Groningen toe. De kans op waarnemingen stijgt, want het is een zuidelijke soort, en ons zeeklimaat wordt steeds zuidelijker, zoals u de laatste weken wel heeft gemerkt. Mocht ie er zijn, dan is ie niet over het hoofd te zien, want de blauwzwarte houtbij is onze grootste bij; zo groot als een fiks tuinhommel. Bovendien heeft ie een gitzwart lijf met paarsblauwe vleugels. In eerste instantie denk ik meestal aan een kever, als ik er een zie. Ik heb trouwens nog nooit een blauwzwarte houtbij in Nederland gezien; alleen in mediterrane landen. Lees verder