Hij is er! Handboek voor Natuurwandelingen

In dit handboek maak je kennis met de meest uiteenlopende landschappen: duinen, stranden, heiden, bossen, akkers, heuvels, rivieren, meren en moerassen. Elk landschap heeft zijn eigen planten, bloemen, insecten en zoogdieren. In verruigde rietvelden tref je blauwborsten aan, in vochtige duinvalleien en op zilte strandvlakten vind je de zeldzame parnassia, in drassige heidevelden hoor en zie je in het prille voorjaar heikikkers, die in paartijd prachtig blauw kleuren. In elk jaargetijde en bij elk weertype valt er weer iets anders te ontdekken.

Koos Dijksterhuis attendeert je op wat er zoal te zien is tijdens deze lange wandeltochten, en waar je op kunt letten. Het is het ideale natuurboek voor iedereen die graag meer wil waarnemen tijdens het wandelen, maar niet goed weet waar te beginnen.

Koos Dijksterhuis studeerde biologie en sociologie in Groningen. Hij heeft een dagelijkse column over natuur in Trouw, is columnist van Bionieuws en Vroege Vogels, geeft vrolijke lezingen en schrijft vormvaste verzen op rijm. Eerder publiceerde hij de boeken Een Groenlander in Afrika, Winnen van de Bierkaai, Akkervogels, De kiekendieven van het Oldambt, Jong&Wild, De spreeuw en Eilandgevoel.

Uitgeverij Atlas Contact | 248 p. | Paperback | €19,99 | ISBN 9789045035208 | ook als e-book

Grasmus krasmus

Grasmus. Foto Koos Dijksterhuis

Nu Pinksteren voor de deur staat, lijkt het me tijd voor een vogel die in tongen zingt, of die door allen verstaan wordt. Spotvogels, bosrietzangers en spreeuwen imiteren allerlei andere vogels, maar of ze door hun inspiratiebronnen verstaan worden, is niet te achterhalen.

Wie zich doorgaans niet laat zien of horen, maar in de lente juist wel, is de grasmus. Zijn wispelturige deuntje is nauwelijks te beschrijven. Maar het begint met een krasserige ondertoon: grasmus krasmus. Lees verder

Roze postelein

Roze winterpostelein. Foto Koos Dijksterhuis

In de bosjes bij ons huisje op Schiermonnikoog bloeien kleine, lila bloemen. De bloemetjes staan op stengels die door twee tegenover elkaar liggende blaadjes heen groeien. Dat lijkt althans zo, de blaadjes groeien natuurlijk uit de stengel. De blaadjes staan een beetje omhoog gekruld, zodat ze samen een kommetje vormen. Het doet denken aan winterpostelein, maar dat heeft nog kleinere bloemetjes die bovendien wit zijn. Lees verder

Urn van wesp

Urntjeswesp. Foto Ben Bulsink

Vorig jaar mailde Ben Bulsink uit Enschede me over een pottenbakkersminiatuurtje, dat hij op het doek van de parasol aantrof. Het was gekleid, schreef hij, “van gedroogde modder, met een prachtige hals, ongeveer een centimeter groot. Ik heb het van de parasol gehaald (die moest naar binnen) en in een jampotje bewaard. Er leek een wormpje in te zitten. Na een paar dagen bleek het wormpje niet meer te vinden. Welk beest kan dat prachtige kruikje geboetseerd hebben?” Lees verder

Kleine wilde Engelse grasjes

Engels gras. Foto Koos Dijksterhuis

Engels gras staat op de Nederlandse Rode lijst van planten als vrij zeldzaam en sterk afgenomen. Op Schiermonnikoog zou je dat niet zeggen. Met een groepje Trouwlezers kijk ik naar de lila bespikkelde kwelder bij de Kobbeduinen: schitterend!

Engels gras laat zich niet uit het veld slaan door wat zout, integendeel, de plant groeit op ziltige bodem. Op de jong aangeslibde delen van de kwelder, langs slenken waar de Waddenzee in en uit klotst en op de vlakten die bij springvloed en winterstorm overstromen staan de meeste lila bloempjes. Lees verder

Uilskuiken

osuil kuiken. Foto Koos Dijksterhuis

Met een vogelonderzoeker zocht ik in het bos naar zwarte spechten. Wie zwarte spechten zoekt, speurt holen af. Daarin kunnen ook holenduiven, kauwen, spreeuwen zitten. Zwarte spechten hakken een uitgebreide infrastructuur voor een hele rij holenbroeders. Eén van die holenbroeders is de bosuil. Als dank voor het timmermanswerk zou een bosuil zo’n zwarte specht trouwens best willen opeten. Gelukkig zijn zwarte spechten dag-, en bosuilen nachtvogels. Lees verder

Paardenbloemenparadijs

Gevlekte paardenbloem. Foto Koos Dijksterhuis

Net als ik met een groepje Trouwlezers naar Schiermonnikoog tijg, is daar door Karst Meijer en consorten een zeer zeldzame paardenbloem ontdekt: de gevlekte. Meijer runt het Herbarium Frisicum in Wolvega en brengt de wereld van de paardenbloemen in kaart, waarvan de ene na de andere soort uit het platteland verdwijnt. Lees verder

Aalscholvers vissen achter het net

Aalscholver. Foto Koos Dijksterhuis

Het bericht haalde de kranten dat aalscholvers dood moeten, dat er te veel van zijn, dat ze de vis wegkapen waardoor vissers failliet gaan. Dit nepnieuws wordt om de paar jaar rondgebazuind. Zoals sommigen vossen de schuld geven van het verdwijnen van weidevogels, geven anderen aalscholvers de schuld van het verdwijnen van vis. Dat is gemakkelijk te roepen, terwijl het weerspreken ervan jaren onderzoek vergt. Dat onderzoek kun je vervolgens afdoen als ook maar een mening. Lees verder

Eikenbloei

Bloeiende zomereik. Foto Koos Dijksterhuis

Het zal komende herfst vast geen goed mastjaar worden. Dankzij de vele rupsjes die de bomen kaalvreten, moeten die bomen opnieuw blad vormen, wat hen veel energie kost. En afgelopen herfst was het wel een goed mastjaar, en de productie van stuifmeel en vruchten kostte ook al energie. Ondanks het droge en aanvankelijk warme voorjaar zou ik daarom een mastarm jaar verwachten, zonder overvloed aan beukennootjes, zonder veel eikels. Lees verder

Poppenrover jaagt op rupsen

Kleine Poppenrover Calosoma inquisitor. Foto Arp Kruithof

Tijdens een feestje in een tuin, in een Drents bos, rent er een kever door het gras. Het is een grote loopkever en hij haalt een flinke snelheid. Hij glanst donkerbruin, bijna zwart, met wat groenige weerschijn en een smalle, lichte zoom om zijn geribbelde schilden. Het is een poppenrover.

Ik probeer hem te pakken, wat niet meevalt, vanwege zijn snelheid en de behendigheid waarmee hij zich onder een plukje gras of blaadje weet te verstoppen. Waarom zou ik hem ook pakken? Normaal gesproken doe ik dat ook nooit, al was het maar omdat er kevers bestaan met krachtige, scherpe kaken. Maar nu is Arp Kruithof van de partij. Hij zit een eindje verderop argeloos te nippen van een glas wijn. Arp (her)kent de vele leden van obscure diergroepen als pissebedden, hooiwagens en wantsen. Van kevers weet hij ook veel en hij vindt de poppenrover vast interessant. Ik wil hem de kever laten zien, en daarna vrijlaten. In de holte tussen mijn handen voel ik het diertje duwen. Lees verder