Hij is er! Handboek voor Natuurwandelingen

In dit handboek maak je kennis met de meest uiteenlopende landschappen: duinen, stranden, heiden, bossen, akkers, heuvels, rivieren, meren en moerassen. Elk landschap heeft zijn eigen planten, bloemen, insecten en zoogdieren. In verruigde rietvelden tref je blauwborsten aan, in vochtige duinvalleien en op zilte strandvlakten vind je de zeldzame parnassia, in drassige heidevelden hoor en zie je in het prille voorjaar heikikkers, die in paartijd prachtig blauw kleuren. In elk jaargetijde en bij elk weertype valt er weer iets anders te ontdekken.

Koos Dijksterhuis attendeert je op wat er zoal te zien is tijdens deze lange wandeltochten, en waar je op kunt letten. Het is het ideale natuurboek voor iedereen die graag meer wil waarnemen tijdens het wandelen, maar niet goed weet waar te beginnen.

Koos Dijksterhuis studeerde biologie en sociologie in Groningen. Hij heeft een dagelijkse column over natuur in Trouw, is columnist van Bionieuws en Vroege Vogels, geeft vrolijke lezingen en schrijft vormvaste verzen op rijm. Eerder publiceerde hij de boeken Een Groenlander in Afrika, Winnen van de Bierkaai, Akkervogels, De kiekendieven van het Oldambt, Jong&Wild, De spreeuw en Eilandgevoel.

Uitgeverij Atlas Contact | 248 p. | Paperback | €19,99 | ISBN 9789045035208 | ook als e-book

Appels!

Appel in de appelboom. Foto Koos Dijksterhuis

Foto Koos Dijksterhuis

Soms zaag ik de langste uitlopers af, maar verder doe ik niets aan mijn appelboom. Dat hoeft ook niet, de boom floreert onder mijn niets-doen. Ieder jaar maakt ie meer appels. Alleen vorig jaar was de oogst minimaal, want toen bevroren de bloesems tijdens voorjaarsvorst. Ook afgelopen lente vroor het even, maar kennelijk niet streng genoeg, want de boom hangt vol. Lees verder

Het groen leeft op

Houtpantserjuffer Foto Koos Dijksterhuis

Nu de ergste dorst is gelest door wat buien, komt mijn tuintje weer tot leven. De vlinderstruik begint aan een bescheiden tweede bloei, en ik kan weer wat vlinders verwelkomen. De klimop blijft achter met zijn bloemen, en zoemt niet zoals anders van de bijen en zweefvliegen. Muggen en vliegen zijn er, maar niet veel. Grote libellen jagen langs de bomen op die insecten, kleine libellen zitten op het uitgebloeide jacobskruiskruid of hangen aan de waslijn. Lees verder

Bruine kikkertjes en een grote groene

Bruine kikker Foto Koos Dijksterhuis

Door mijn tuin hippen kikkertjes. Ze meten anderhalve tot drie centimeter. Soms betrap ik ook een joekel. Die joekel is een volwassen groene kikker, uit de stadsvijver achter mijn huis. De kleintjes zijn jonge bruine kikkers, eveneens uit die vijver.

Die grote groene is op avontuur op het droge, de kleine bruine kikkers zijn in hun normale leefgebied. Bruine kikkers overwinteren vaak wel onder water in de modder, maar doen dat evengoed onder een dode boomstam. Alleen paren doen ze uitsluitend te water, waar hun jonkies als kikkervisjes blijven zwemmen tot ze hun staartje voor pootjes ruilen. Dan kruipen ze de oever op, want als kikker schuimen ze het liefst bossen en struwelen af. Of mijn tuin. Lees verder

Een dag uit het leven van een eendagsvlieg

Eendagsvlieg. Foto Koos Dijksterhuis

Er zat een wonderlijk insect in mijn auto. Slank en sierlijk, met een holle rug en een gespleten puntstaart. Hij zat doodstil. Ik dacht: als ik thuis ben moet ik ‘m vrijlaten. Maar ik vergat het. De volgende middag reed ik een uur, en een uur lang zat ie roerloos op de voorruit. Hoewel: roerloos? Zijn staartjes wapperden in de wind, want ik liet de ventilatie langs het raam blazen omdat het regende. Het insect trok zich er even weinig van aan als van de voorbij zoevende ruitenwissers aan de buitenkant van zijn zitplaats. Misschien vond hij dat briesje wel lekker, wie zal het zeggen. Lees verder

Goudbruine wintergasten

Goudplevier. Foto Ronald van Houten

Ze lijken wel spreeuwen – in zwermen arriveren de goudplevieren bij ondiepe wateren in de noordwestelijke helft van ons land. Met klaaglijke fluitsignalen kondigen ze hun komst aan. Ze waden door het water of dutten op de oevers op één poot, de kop in de veren.

Het heeft altijd iets treurigs dat de zomer weer voorbijgaat, dat de herfst voor de deur staat en de natuur zich klaarmaakt voor een winterslaap. Maar de komst van noordelijke vogels is een verzachtende omstandigheid! Terwijl de gierzwaluwen al weg zijn, visdiefjes en sterns vertrekken en zwaluwen onrustig worden, druppelen de noorderlingen binnen. Lees verder

Nachtvlinder met of zonder zwarte band

Zwartbandspanner. Foto Koos Dijksterhuis

Deze zomer kreeg ik regelmatig huisbezoek van nachtvlinders. Vier keer was dat een witte nachtvlinder met zwarte vlekken of randen. Eén van hen was een nieuwkomer in Nederland, die zich binnen enkele jaren een enorme bekendheid heeft verworven: een buxusmot. In mijn tuin staat geen buxus, in mijn huis evenmin. De andere waren een bonte bessenvlinder, een gerande spanner en eentje waarvan ik aanvankelijk ook dacht dat het een gerande spanner was. Lees verder

Call of the Wild

Wolf. Foto Leo Linnartz

Van een vriend kreeg ik voor mijn verjaardag een toegangsbewijs voor de zomerjazzfietstoer door het Reitdiepdal ten Noordwesten van de stad Groningen. In oeroude kerkjes, kloosters, boerderijen, in buurtschappen, op terpen en zelfs in het hypermoderne Sciencepark van Paddepoel traden solo’s, duo’s, trio’s en andere combo’s op. Je komt nog eens ergens en je hoort nog eens wat. Lees verder

Bijenbroedplaats van boeken

Insectenhotel van boeken. Foto Koos Dijksterhuis

Een grootvader stuurde mij foto’s van een door hem en zijn kleinkind vervaardigd insectenhotel. Zijn vraag was waarom er geen bij in broedde. Het zag er prachtig uit, als er bijen met woningnood waren, zouden ze er vast wel intrekken. In een omgeving zonder bloemen is woningnood niet de beperkende factor. Misschien was het hotel ook niet diep genoeg. De stengels en boorgaten die bijen behagen, moeten minstens een decimeter diep zijn. Lees verder

Krielkippetje op de akker

Kwartel Foto Freek Verdonckt

Als Zomergast wou schrijver Pieter Waterdrinker zoveel vertellen dat hij steeds zijwegen insloeg en van de hak op de tak sprong. Janine Abbring probeerde hem aan de lijn te houden.

Eén van ’s mans zijwegen leidde naar het neergestorte vliegtuig MH17. Op de achtergrond van een sprekende verslaggever lag een vleugel in een Oekraïense akker. Op de achtergrond van het gepraat hoorde ik ineens duidelijk de pittige drieklank ‘tip, te dip’, ook wel ‘flik me dit’ genoemd, van een kwartel. Lees verder

Maaien en zaaien

Luzerne Foto Koos Dijksterhuis

Ik probeer mijn grasveldje te veranderen in een voedselarm bloemenweidje. Je denkt algauw dat bloemen mest op prijs stellen, maar als er veel mest is, worden ze weggeconcurreerd door grassen. Grassen zijn mooi, ik heb een stuk of tien soorten. Maar bloemen zijn ook mooi, en een voedselbron voor bijen, vlinders en zweefvliegen en voor die laatste twee nog een kraamkamer ook. Lees verder