Hij is er! Handboek voor Natuurwandelingen

In dit handboek maak je kennis met de meest uiteenlopende landschappen: duinen, stranden, heiden, bossen, akkers, heuvels, rivieren, meren en moerassen. Elk landschap heeft zijn eigen planten, bloemen, insecten en zoogdieren. In verruigde rietvelden tref je blauwborsten aan, in vochtige duinvalleien en op zilte strandvlakten vind je de zeldzame parnassia, in drassige heidevelden hoor en zie je in het prille voorjaar heikikkers, die in paartijd prachtig blauw kleuren. In elk jaargetijde en bij elk weertype valt er weer iets anders te ontdekken.

Koos Dijksterhuis attendeert je op wat er zoal te zien is tijdens deze lange wandeltochten, en waar je op kunt letten. Het is het ideale natuurboek voor iedereen die graag meer wil waarnemen tijdens het wandelen, maar niet goed weet waar te beginnen.

Koos Dijksterhuis studeerde biologie en sociologie in Groningen. Hij heeft een dagelijkse column over natuur in Trouw, is columnist van Bionieuws en Vroege Vogels, geeft vrolijke lezingen en schrijft vormvaste verzen op rijm. Eerder publiceerde hij de boeken Een Groenlander in Afrika, Winnen van de Bierkaai, Akkervogels, De kiekendieven van het Oldambt, Jong&Wild, De spreeuw en Eilandgevoel.

Uitgeverij Atlas Contact | 248 p. | Paperback | €19,99 | ISBN 9789045035208 | ook als e-book

Wendbare roofvogelmannetjes

Sperwermannetje op Turkse tortel. Foto Tonie Huiser

Bij roofvogels verschillen mannetjes en vrouwtjes vaak in omvang. De vrouwen zijn groter. Vooral bij haviken en sperwers is dat grootteverschil groot. Daar zijn door vogelonderzoekers verklaringen voor bedacht, en een daarvan betreft de jacht. Door hun andere formaat jagen ze op andere prooien en beconcurreren ze elkaar niet in hun gezamenlijke territorium. Lees verder

Staartmezen

Staartmees. Foto Jeanette Essink

Afgelopen tijd zag ik regelmatig staartmezen, ook in mijn tuin. Meestal gaat dat zo: er naderen bescheiden piepjes, alleen te horen voor wie buiten loopt, jonge oren heeft of zijn middelbare oren spitst. Ik spits mijn middelbare oren en kijk omhoog. Daar zie ik een donzig bolletje met een lange staart, een vliegende lolly, zoals ik geloof Koos van Zomeren ze als eerste noemde. En dan nog één en nog één en soms wel een dozijn. Even zijn ze overal, maar ze zijn altijd zo weer vertrokken, want ze zijn altijd onderweg. Zelfs met vetbollen zijn ze niet tot een langer verblijf te verleiden. Lees verder

Tortelen

Turkse tortels. Foto Koos Dijksterhuis

Zoals wel meer feestdagen hebben Europese emigranten Valentijnsdag ooit meegenomen naar Amerika, waar de viering gecommercialiseerd werd en vervolgens weer teruggebracht naar Europa, waar we Valentijn even gretig als Halloween en de Kerstman binnenhaalden.

In mijn kindertijd was Valentijnsdag bekend, maar deed niemand er wat aan. Dat veranderde toen mijn kinderen naar school gingen. Op Valentijnsdag kwam een liefdesbrief, zonder afzender. Valentijnspost was anoniem, wisten mijn kinderen. Op school stormde een klasgenootje op zoon (6) af met de vraag of ie de brief had gekregen. De anonimiteit van de afzender werd daarmee op het spel gezet. Tegenwoordig maak ik op Valentijnsdag kans op hartvormige chocolaadjes van mijn kinderen! Lees verder

Vetbollenaanbod overtreft vraag

Pimpelmees op vetbol. Foto Janneke Vreugdenhil

In de winkel pak ik een zak vetbollen. Een oudere dame staat te treuzelen bij het schap. Ze kan duidelijk niet kiezen. De vetbollen liggen tussen zo’n gevarieerde uitstalling aan vetbollen, -staven en -ringen, dat je er een hongersnood in de Hoorn van Afrika mee zou kunnen bestrijden. En dan noem ik de pindavariaties en zaadmengsels nog niet. Lees verder

Smullen van spreeuwen

Spreeuw. Foto Koos Dijksterhuis

“Ik kijk uit een zolderraam, zie een bolletje dansen boven de daken, maak een paar kiekjes, raak gebiologeerd en zit ineens tot over mijn oren in de spreeuwen.” Zo gaat dat met de spreeuw, de leukste vogel van Nederland, Europa, Wereld, Heelal. En van Amsterdam, de Pijp, het Hemonykwartier, waar Erika Veld spreeuwen bekeek, fotografeerde, filmde en tekende voor haar boek Spreeuwig. Lees verder

Vroege katjes

Hazelaarkatjes en -bloempjes. Foto Koos Dijksterhuis

Elk nadeel heb z’n voordeel, en hoe landschap en natuur in 2018 ook kreunden onder uitdroging, zeven maanden warmte en droogte hadden een bekoorlijke kant. Begin november zag ik nog mensen op terrassen zitten, en waarschijnlijk zitten mensen daar over een maand alweer.

Hoe snel hebben we alweer genoeg van miezerige regen, koude wind, natte sneeuw en die venijnige overgang van sneeuw in regen? Ragfijne ijsjes zwiepen pijnlijk in je gezicht. Sleat, noemen ze dat op de Britse Eilanden. Na de eerste novemberkoelte vlogen de aanbiedingen van spotgoedkope vluchten naar de zon ons reeds om de oren. Iedere winter snakken we naar de zomer en geven de gebruikelijke lentebodes een feestelijk gevoel: zingende merels, tortelende duiven, sneeuwklokjes en krokussen, klein hoefblad, elzen- en hazelaarkatjes. Lees verder

Woerdenoverschot bij de tafeleend

Tafeleend. Foto Koos Dijksterhuis

Hoewel er naar schatting nog zeker vijftigduizend bij ons overwinteren, neemt het aantal tafeleenden sinds een jaar of dertig af. Waardoor dat komt? Jacht is een waarschijnlijke boosdoener, want het gros der tafeleenden broedt in Oost-Europa en Azië, en overwintert in Zuid-Europa. En in Oost- en Zuid-Europa zijn jagers talrijk. Lees verder