Hij is er! Handboek voor Natuurwandelingen

In dit handboek maak je kennis met de meest uiteenlopende landschappen: duinen, stranden, heiden, bossen, akkers, heuvels, rivieren, meren en moerassen. Elk landschap heeft zijn eigen planten, bloemen, insecten en zoogdieren. In verruigde rietvelden tref je blauwborsten aan, in vochtige duinvalleien en op zilte strandvlakten vind je de zeldzame parnassia, in drassige heidevelden hoor en zie je in het prille voorjaar heikikkers, die in paartijd prachtig blauw kleuren. In elk jaargetijde en bij elk weertype valt er weer iets anders te ontdekken.

Koos Dijksterhuis attendeert je op wat er zoal te zien is tijdens deze lange wandeltochten, en waar je op kunt letten. Het is het ideale natuurboek voor iedereen die graag meer wil waarnemen tijdens het wandelen, maar niet goed weet waar te beginnen.

Koos Dijksterhuis studeerde biologie en sociologie in Groningen. Hij heeft een dagelijkse column over natuur in Trouw, is columnist van Bionieuws en Vroege Vogels, geeft vrolijke lezingen en schrijft vormvaste verzen op rijm. Eerder publiceerde hij de boeken Een Groenlander in Afrika, Winnen van de Bierkaai, Akkervogels, De kiekendieven van het Oldambt, Jong&Wild, De spreeuw en Eilandgevoel.

Uitgeverij Atlas Contact | 248 p. | Paperback | €19,99 | ISBN 9789045035208 | ook als e-book

“wiewiewie tjuptjuptjuptjup trrrrrr”

Nachtegaal. Foto Koos Dijksterhuis

Met een groepje Trouw-lezers zwerf ik over Schiermonnikoog. Wie na het eten nog puf heeft, gaat mee op een avondwandeling. Warme jassen aan. Het doel is nachtegalen. Ik laat mijn fiets achter op de Badweg.

Nachtegalen doen het redelijk op Schier. Overdag hebben we er al vier gehoord. Vanuit dichte meidoorns en duindoorns met ondergroei van bramen en brandnetels verkondigden ze hun boodschap. Nachtegalen roepen jaar in jaar uit hetzelfde, urenlang, nachtenlang en soms ook dagenlang. Het lijkt hen niet te deren of hun boodschap goed overkomt, ze zijn geen communicatiedeskundigen. De boodschap (“hier ben ik, dit is mijn domein, wees welkom als je me als vrijer wilt”) moet wel gehoord worden, maar of ze daar stil bij staan? Waarschijnlijk zijn ze puur afzender-gericht. Ze willen gewoon uit volle borst zingen. Lees verder

Verborgen zangers in de bosjes

Spotvogel Foto Rob Buiter

Als ik bij ons huisje op Schiermonnikoog aankom, schijnt de zon uit een blauwe hemel op de lentegroene bosjes rond het huisje. Koekoeksbloemen, boshyacinthen, judaspenningen, adderwortels en koekoeksbloemen bloeien in vijf tinten roze, lila of paars. Op het gras zoeken merels, spreeuwen en kwikstaarten wormen, insecten en hun larven. Lees verder

Een bos van napjesdragers

Steeneik met katjes en eikel (inzet) Foto’s Koos Dijksterhuis

Omgeven door Madrid en zijn voorsteden ligt een eikenbos. Dochter, zoon en ik brengen er een halve dag door. De eiken zijn niet zoals onze eiken, het zijn steeneiken. Die schijnen in Nederland tegenwoordig ook geplant te worden, omdat ze als zuidelijke soort bestand zijn tegen warmte en droogte. Lees verder

Roerloos tipje

Oranjetipje op pinksterbloem. Foto Koos Dijksterhuis

Oranjetipjes zijn taaie rakkers! Het is warmer nu, maar het was koud, en ze wachtten stil af. Als ze hadden gevlogen en warm waren geworden, had hen dat energie gekost. Tegen die temperatuur viel geen nectar op te drinken. De bloemen gaven misschien ook niet veel nectar, omdat het deze lente wekenlang droog was en de planten zuinig zijn op vocht. Lees verder

Spaanse specht

Iberische groene specht. Foto Koos Dijksterhuis

Als zoon en ik bij zus/dochter in Madrid op bezoek zijn, lopen we de heuvel op waarvandaan we de kabelbaan kunnen nemen. Die overspant een kilometer of twee, boven de stad en boven een enorm park dat verandert in een steeneikenbos. De bestemming heet Casa del Campo. Wij gaan het eikenbos in om te picknicken. Lees verder

Spaanse spreeuw

Zwarte spreeuw. Foto Koos Dijksterhuis

Zoon en ik zijn in Madrid op bezoek bij zus annex dochter. We picknicken in het Retiro, een aangeharkt stadspark. We zoeken een plek op het gras. Ik hoor merels zingen, eksters krassen, duiven koeren, parkieten krijsen, gierzwaluwen gieren en mussen tjilpen. En ik hoor de lach van een groene specht. Ik zie hem helaas niet. In Spanje komt een aparte soort groene specht voor, waarover maandag meer. Lees verder

Kraaien, spreeuwen en mussen in Parijs

Doorkijkje op de Seine. Foto Koos Dijksterhuis

Zoon en ik bezoeken dochter annex zus in Madrid. Vanwege de vervuiling van vliegtuigen en de reiservaring nemen wij de trein. Onderweg slapen wij een nacht in Parijs, waar we bij Gare de Lyon de plantentuin doorkruisen en door de Jardin Tino Rossi de linker Seine-oever volgen. Lees verder

Ontbladerende rups

Grote wintervlinder rups. Foto Koos Dijksterhuis

Ik haalde een laken van de lijn en vouwde het op, waarbij ik bijna een rupsje mee vouwde. Ineens zag ik het lopen, op spannerwijze. Het trok zijn achterpootjes bij, zodat zijn rug een hoepeltje vormde, en strekte zijn lijf uit naar voren. Ik droeg het laken naar het raam en probeerde het rupsje naar buiten te blazen. Het hield zich echter vast en bleef vastberaden vooruit schuifelen. Ik probeerde hem van het laken te pakken, maar hij leek zich met weerhaakjes vast te klemmen. Hij weigerde beleefd op mijn vinger te klauteren; zodra ik hem de weg versperde, sloeg hij een andere richting in. Hoe vastberaden hij zich ook verplaatste, het maakte hem kennelijk niet uit waarheen zijn inspanningen hem voerden. Pas toen ik hem met twee vingers insloot, kroop hij er na lang aarzelen op. Buiten zette ik hem op een blaadje van de Spaanse aak, want ik had geen eik voorhanden. Lees verder

Kievit

Kievit. Foto Koos Dijksterhuis

U kent de kievit wel, met zijn ronde vleugels, grijs met een groene tot paarse glans, zijn zwarte borst en uitbundige kuif. De dwarrelende vluchten in de lente, waarbij kieviten afwisselend de donkere boven- en de witte onderzijde van hun vleugels tonen. Daarbij mauwen ze iets wat soms op “kiewiet” lijkt, maar meestal op “mieuw”. Als ze dichtbij baltsen, is hun vleugelslag duidelijk hoorbaar, luider en lager dan het gezwiep van zwanenvleugels. “Vrrrrroefffff!” Lees verder