Kiek, de Kiekendieven van het Oldambt

Erik van Ommen (schilderijen, tekeningen, etsen)
Koos Dijksterhuis (tekst)

De sprinkhanenplaag in West-Afrika is een feest voor de grauwe kiekendieven. Deze roofvogels overwinteren daar en eten er maandenlang vrijwel uitsluitend sprinkhanen. De roofvogels broeden in Europa en daar vangen ze vooral veldmuizen en zangvogels. De grauwe kiekendief is de behendigste en sierlijkste luchtacrobaat van alle roofvogels.

Ondanks zijn lange vleugels en staart weegt deze vogel nog minder dan Nederlands kleinste roofvogel de torenvalk. Dankzij die rankheid is de vogel wendbaar genoeg om in de vlucht snelheidsduivels als zwaluwen te grijpen. De grauwe kiekendief jaagt op zowel zicht als gehoor. Met zijn scherpe oren kunnen alleen uilen zich meten. Hij heeft ook een uilachtig, rond koppie, veroorzaakt door een verenkrans die als een oorschelp zijn toch al grote ooropening helpt. Ieder kopveertje is onafhankelijk te bewegen.

De grauwe kiekendief is karakteristiek voor open akkerland. In Oost-Groningen is de soort als broedvogel voor Nederland op het nippertje behouden. De laatste paartjes van deze ooit zo algemene roofvogel zochten in 1991 hun heil in de uitgestrekte akkers van het Oldambt. Grootschalige braaklegging in combinatie met nestbescherming luidde een bescheiden herstel in. Dankzij samenwerking tussen vogelbeschermers en akkerbouwers broeden er ondertussen weer zo’n dertig paar grauwe kiekendieven. In hun kielzog doen ook patrijs, kwartelkoning, veldleeuwerik, gele kwikstaart en andere uit het moderne platteland wegkwijnende akkervogels het goed. De kiekendieven van het Oldambt zijn ‘s lands grootste, zoniet enige succesverhaal van agrarisch natuurbeheer. Sinds twee jaar volgen akkerbouwers in Noord-Duitsland het voorbeeld van hun Nederlandse collega’s. Zij richtten een natuurvereniging op en boekten met maatregelen als uitgekiend ingezaaide faunaranden een verrassend succes. Ook daar zitten akkervogels nu in de lift. Akkernatuur is daarmee Nederlands nieuwste exportproduct.

Bijna alles wat bekend is over de grauwe kiekendief is te lezen en te zien in De Kiekendieven van het Oldambt. Gedrag, ekologie, de verhuizing van de vogel van natuur naar agrarisch land en het kunst- en vliegwerk van vogelonderzoekers en akkerbouwers om de soort te behouden. Beeldend kunstenaar Erik van Ommen en schrijver Koos Dijksterhuis volgen met pen en penseel de grauwe kiekendieven een jaar lang: baltsen en broeden in het Oldambt, in de herfst via Spanje naar West-Afrika en in de lente door de Sahara en Italië weer terug. De Kiekendieven van het Oldambt wordt gepresenteerd op zaterdag 16 oktober in galerie De Goninger Kroon, met uitzicht over de akkers waarin de vogels gebroed hebben. Die dag wordt ook de bijbehorende expositie geopend. In die galerie zijn meer dan 300 olieverfschilderijen, aquarellen, etsen en tekeningen uit het boek te zien.

Het boek De Kiekendieven van het Oldambt
(112 pag, fullcolor, 28 x 23 cm ISBN 90 5011 190 4)
wordt uitgegeven door de KNNV in Utrecht.
Informatie/bestellen:
– knnvuitgeverij.nl

Informatie over de schilder vindt u op
www.erik-van-ommen.nl
en over de schrijver op deze site