Hij is er! Handboek voor Natuurwandelingen

In dit handboek maak je kennis met de meest uiteenlopende landschappen: duinen, stranden, heiden, bossen, akkers, heuvels, rivieren, meren en moerassen. Elk landschap heeft zijn eigen planten, bloemen, insecten en zoogdieren. In verruigde rietvelden tref je blauwborsten aan, in vochtige duinvalleien en op zilte strandvlakten vind je de zeldzame parnassia, in drassige heidevelden hoor en zie je in het prille voorjaar heikikkers, die in paartijd prachtig blauw kleuren. In elk jaargetijde en bij elk weertype valt er weer iets anders te ontdekken.

Koos Dijksterhuis attendeert je op wat er zoal te zien is tijdens deze lange wandeltochten, en waar je op kunt letten. Het is het ideale natuurboek voor iedereen die graag meer wil waarnemen tijdens het wandelen, maar niet goed weet waar te beginnen.

Koos Dijksterhuis studeerde biologie en sociologie in Groningen. Hij heeft een dagelijkse column over natuur in Trouw, is columnist van Bionieuws en Vroege Vogels, geeft vrolijke lezingen en schrijft vormvaste verzen op rijm. Eerder publiceerde hij de boeken Een Groenlander in Afrika, Winnen van de Bierkaai, Akkervogels, De kiekendieven van het Oldambt, Jong&Wild, De spreeuw en Eilandgevoel.

Uitgeverij Atlas Contact | 248 p. | Paperback | €19,99 | ISBN 9789045035208 | ook als e-book

Share

Eilandgevoel

Nieuw! Eilandgevoel is nu te koop. Het bevat bijna 200 korte verhalen over natuur en landschap op Schiermonnikoog. Behalve alle hoeken van het eiland komen ook diverse karakteristieke eilanders erin voor. Hier zie je wat de uitgever er in de flaptekst over zegt:
Boek omslag Eilandgevoel Koos Dijksterhuis over SchiermonnikoogIedere werkdag schrijft Koos Dijksterhuis een kort verhaaltje in Trouw over de natuur. Uit zijn stukjes blijkt zijn grote liefde voor alles wat leeft. Hij verwondert zich over het ogenschijnlijk gewone, waar vaak een verrassend verhaal achter zit.

Zijn mooiste verhalen schreef Koos over het door hem geliefde eiland Schiermonnikoog. Ze volgen in dit boek de seizoenen en geven prachtige inkijkjes in de eilander natuur, waarin Koos in zijn eentje of met anderen ronddwaalt.

Geschikt voor bijna alle leeftijden! En om voor te lezen.

Eilandgevoel, uitgeverij Bornmeer, ISBN 978-90-5615-405-9, €15,-. Een gesigneerd exemplaar kunt u voor €20,- inclusief verzendkosten bij de auteur bestellen.

Lees verder

Share

De spreeuw – bosvogel, weidevogel, rietvogel

Spreeuw bosvogel 3349aSpreeuwen eten larven, rupsen, zaden, vruchten, kliekjes. Met hun scherpe oogjes zien ze de kleinste gaatjes in het gras, waar emelten onder huizen. Emelten zijn de larven van langpootmuggen. Een spreeuw boort zijn snavel in het gras, opent hem ondergronds en hapt de emelt vast. Op dezelfde wijze vangt een spreeuw de rupsen van grasworteluilen. Fladderend als een biddende torenvalk plukt een spreeuw insecten uit struiken en uit het riet. Spreeuwen vliegen uit de haven garnalenkotters tegemoet om garnalen te snaaien, ze eten de aardappelkliekjes op het gras in de tuin en de donutkruimels bij de kraam op het stationsplein. Lees verder

Share

Hoe en waarom spreeuwen zwermen

Foto Koos Dijksterhuis

Foto Koos Dijksterhuis

Boven Rome verzamelt zich in de herfst een zwerm van wel vijf miljoen spreeuwen. Ze wervelen als een vloeistofdia door de avondhemel. Ze blijven niet onopgemerkt. Een slechtvalk, het snelste dier ter wereld, jakkert ernaartoe. De valk duikt bijna verticaal op de spreeuwen. Er golft meteen een donkere strook door de zwerm. Een wave. Een harmonica-achtige verdichting, alsof de spreeuwen die de valk het eerst zien, van schrik terugdeinzen, de zwerm in, die daar dus iets compacter wordt, iets dichter op elkaar gedrukt, waarna de volgende laag spreeuwen terugdeinst. Maar hoewel het sprekend op zo’n verschuivende verdichting lijkt, is dat niet wat er gebeurt.

Wat er wel gebeurt, is te lezen in De spreeuw, het nieuwe boek van Koos Dijksterhuis. Daarin leest u ook de drie vaardigheden die spreeuwen in staat stellen zo massaal te zwermen zonder te botsen. En over het waarom van dat gezwerm. Veiligheid? Die slechtvalk kwam er juist op af.

De Spreeuw is 159 bladzijden dik en gebonden in een stevige kaft. Een luchtig, leesbaar en zomers cadeau! Bestellen bij AtlasContact of bij de auteur. Dan komen er verzendkosten bij maar desgewenst ook een handtekening of andere handgeschreven toevoeging.

Share

Dankzij Shakespeare koloniseerde de spreeuw Noord-Amerika

Spreeuw op het dak. Foto Koos Dijksterhuis

Spreeuw op het dak. Foto Koos Dijksterhuis

De spreeuw is één van de talrijkste vogels van Noord-Amerika. Van Alaska tot Mexico komen spreeuwen voor. Toch kregen spreeuwen pas rond 1900 voet aan de Amerikaanse grond. Eind negentiende eeuw waren in door Europese landen gekoloniseerde gebieden zogenoemde Acclimatization Societies actief. Die hadden als doel zoveel mogelijk (wilde) planten en dieren uit het Europese vaderland mee te verhuizen naar de koloniën, waar de inheemse natuur net zo achterlijk gevonden werd als de inheemse bevolking. De New Yorkse apotheker Eugen Schieffelin was voorzitter van zo’n vereniging in de Verenigde Staten. Hij zorgde er rond 1860 voor dat huismussen poot aan de Amerikaanse grond kregen en vond dat de spreeuw niet kon achterblijven. Schieffelin had trouwens een chiquere argumentatie voor zijn faunavervalsende activiteiten. Hij was niet van de straat, hij kende zijn klassiekers. Met zijn acclimatiseringsbroeders had hij zich ten doel gesteld alle vogels die William Shakespeare had bezongen in New York te krijgen.

Spreeuw op de markt in Tunis. Foto Gert van Maanen

Spreeuw op de markt in Tunis. Foto Gert van Maanen

Shakespeare heeft tientallen vogelsoorten bezongen of genoemd. Ook de spreeuw speelt een rol in het oeuvre van de dichter. In 1596 of ’97 verscheen het eerste deel van Shakespeares historische toneelstuk Hendrik IV. Daarin komt Hotspur in opstand tegen koning Hendrik IV. Die weigert namelijk losgeld te betalen voor de vrijlating van Hotspurs zwager Mortimer, die door rebellen gevangen is genomen. De zwager in kwestie wordt door de koning als rivaal gezien. Hotspur neemt het de koning kwalijk dat hij Mortimer niet helpt en blijft aandringen op het vrijkopen van zijn rebelse zwager. De heren krijgen ruzie, en de koning verbiedt Hotspur de naam van zijn zwager nog langer te noemen. Hotspur bedenkt een pesterig plannetje.

‘I’ll have a starling shall be taught to speak nothing but “Mortimer”, Hotspur whines.’ In de vertaling van Jan Jonk: ‘Ja, ik koop een spreeuw, en die leer ik dan alleen het woord Mortimer.’

Aristoteles, Plinius, Maerlant, Shakespeare, Dijksterhuis – zij allen schreven over de spreeuw. Lees hoe de spreeuw vanuit New York heel Noord-Amerika koloniseerde, van Alaska tot Mexico. Lees alles over die fantastische vogels in De spreeuw, het nieuwe boek van Koos Dijksterhuis. Het is 159 bladzijden dik en is gebonden in een stevige kaft. Een luchtig, leesbaar en zomers cadeau! Bestellen bij AtlasContact of bij de auteur. Dan komen er verzendkosten bij maar desgewenst ook een handtekening of andere handgeschreven toevoeging.

Share

Een spreeuwenman versiert een vrouw met een jong blaadje

Spreeuw m. 16.4.15_1404 (Custom)Spreeuwenmannen zijn meesters in versieren. Ze versieren nestholen om vrouwen te versieren. Ze luisteren hun hol op met bladeren, bloemetjes en bloemknoppen. Het zijn bij spreeuwen altijd de mannen die een holte proberen te bemachtigen en daar vervolgens met feestelijk gezang en protserige keelveren een vrouw naartoe lokken, die vervolgens hopelijk valt voor het bloemrijke interieur.

Een mannetje legt in een pasverworven hol eerst een blad of bloem. Blijkbaar claimt hij dat hol of een nestkast door er een ruikertje in te leggen. Gek genoeg gooit het vrouwtje, eenmaal verleid door een man, meestal eerst de bladeren en ander nestmateriaal er weer uit. Vervolgens maakt zíj het nest. (…) Als een spreeuw bladeren verzamelt vanwege hun desinfecterende werking, waarom zou zijn vrouwtje die er dan weer uitgooien? Heeft ze er geen belangstelling voor?

boek de Spreeuw van Koos DijksterhuisNou en of ze er belangstelling voor heeft. Hoe meer groen, des te beter ze het vindt en hoe liever ze haar man heeft. Een spreeuwenman versiert een vrouw met een jong blaadje. Waarom ze het door manlief aangesleepte groen er dan weer uitmietert is te lezen in De spreeuw, het nieuwe boek van Koos Dijksterhuis.

Share

Verslag van een gevecht tussen een spreeuw en twee gierzwaluwen

Spreeuw 5.5.16 4486De spreeuw (…) ploft een kast binnen, die al bezet blijkt door twee gierzwaluwen. Eén van de gierzwaluwen heft zijn vleugels en begint uitzinnig te krijsen. De spreeuw vertrekt. Maar de volgende avond keert hij terug, terwijl de gierzwaluwen nog buiten vliegen. De gierzwaluwen arriveren een paar minuten later, vlak na elkaar. Alle drie bevriezen ze gedurende zo’n vijf minuten.

De strijd (…) duurt uren, waarin de vogels vooral verbijsterd naar elkaar staren, omdat ze elkaars strijdmethoden niet snappen. Als ze de spreeuw te lijf gaan, gebruiken de gierzwaluwen hun klauwtjes en vallen ze zijdelings aan, terwijl de spreeuw zijn snavel gebruikt. Een gierzwaluw heeft ijzersterke pootjes waarmee hij tegen muren klautert. Een spreeuw heeft een sterke snavel om mee in het gras te peuren. Een spreeuw heeft weliswaar ook krachtige poten, om als kuiken mee tegen de wanden van het nesthol op te krabbelen, maar vertrouwt in gevechten toch op zijn snavel. Een gierzwaluw gebruikt zijn snaveltje om insecten mee uit de lucht te happen, wat niet zoveel kracht vereist.

boek de Spreeuw van Koos DijksterhuisEén van de gierzwaluwen valt krijsend aan, met gebogen, op de vloer trommelende vleugels en opzij gedraaide, dreigende klauwen. De spreeuw reageert niet en de gierzwaluw bindt in. De spreeuw pikt wat in de lucht in vijandelijke richting. Dan valt die ene gierzwaluw weer aan en grijpt hij de spreeuw beet. Er begint een worsteling. Het strijdende tweetal rolt over de andere gierzwaluw heen…

Hoe de strijd afloopt kunt u lezen in De spreeuw, het nieuwe boek van Koos Dijksterhuis.

Share

De spreeuw

boek de Spreeuw van Koos DijksterhuisUit het raam van de klas keek ik verlangend naar buiten. Ik was veertien en zat in de derde. Boven de flats van Amersfoort uit torende de Lange Jan zonbeschenen de wolkeloze hemel in. Nog twee lesuren… Na school fietste ik het bos in. Via de oude beukenlanen in het door de A-28 afgesneden landgoed Nimmerdor, over de fietsbrug, langs de Paradijsweg tot de Treekerweg, daar rechtsaf tot het Treekermeertje, een afgesloten privédomein waar ik stiekem rondliep en reeën zag. Dan terug via hotel Den Treek, waar een kerkuil in de duiventil woonde, en vervolgens het lange fietspad naast de Houtweg af, waar ik zwarte spechten zag baltsen, mijn eerste havik ontdekte, een ringslang ontmoette en eekhoorns, vele eekhoorns. Lees verder

Share