Zwartkeellijster uit Azië

Zwartkeellijster Foto Meint Mulder

Zwartkeellijster Foto Meint Mulder

Er hangt een zwartkeellijster rond in de provincie Groningen. Ik hoorde het op een avond toen ik toevallig vlakbij dat beest was, maar het was donker en het regende. Anders was ik even gaan kijken. Ik reis niet het land door voor een door anderen ontdekte zeldzaamheid, maar als ik toch in de buurt ben…

Zwartkeellijsters heb ik lang geleden gezien in Hunza, een schitterende vallei in Noord-Pakistan, tussen bergen van zeven-, achtduizend meter. Ik zag er ook roodkeellijsters, die vaak (nog) als dezelfde (onder)soort worden beschouwd. Het zijn allebei vrij grote lijsters, die in Siberische bossen broeden. De zwartkeel leeft westelijker dan de roodkeel en dwaalt vaker af naar West-Europa. Beide lijsters zag ik destijds ’s winters, en dus droegen ze hun winterkleed. De zwartkeellijster in Groningen draagt dat nu ook. Zijn ’s zomers gitzwarte keel is vlekkerig grijs. Lees verder

Share

Oranje gaaien

Vlaamse gaai foto Job Leideritz

Vlaamse gaai foto Job Leideritz

Twee kauwen, een ekster en maar liefst drie gaaien doen telkens mijn tuin even aan. Als ze in de vorstige ochtendzon aanvliegen, kleuren de kauwen goud, wordt de ekster geel en zijn de gaaien oranje als olympische kampioenen. Misschien dat de gaaien vanwege die kleur geen Vlaamse gaaien meer heten.

Ekster, kauw en gaai zijn ’s lands drie kleine kraaiachtigen. Hoe modern en seculier Nederlanders ook zijn, kraaiachtigen worden nog altijd een beetje vereenzelvigd met duivelse krachten. De boze geesten worden soms nog met bijgelovige middelen verjaagd, bijvoorbeeld door een dode soortgenoot op te hangen. Lees verder

Share

Roffelende spechten

Grote bonte specht. Foto Koos Dijksterhuis

Grote bonte specht. Foto Koos Dijksterhuis

Van de hei bij Hilversum lopen we het bos in. De zon schijnt en de lente kondigt zich zicht- en hoorbaar aan. Koolmezen en pimpelmezen zingen en maken elkaar het hof. Boomklevers schieten door de bomen, ‘ziep ziep ziep’ roepend. En ‘krrrr’, daar roffelt een grote bonte specht. Voor ons klinken die spechtenroffels allemaal even fraai en mysterieus, maar de spechten zelf weten waarschijnlijk precies wie er van hen roffelt. De snelheid en het aantal slagen per roffel is voor elke individuele specht anders, zo bleek vorige week uit een wetenschappelijke publicatie in Plos 1, van Poolse onderzoekers. Boven ons zien we de specht een zonbeschenen, kale tak bewerken. Geen specht roffelt zo snel als de grote bonte. Lees verder

Share

Honden op de Hoorneboegse hei

Eiken en berken op de Hoorneboegse Hei Foto Koos Dijksterhuis

Eiken en berken op de Hoorneboegse Hei Foto Koos Dijksterhuis

Mijn geliefde en ik verkennen de Hoorneboegse Heide in Hilversum. Die hei ligt klem tussen wegen, wijken en ze lfs een vliegveldje van de media-stad. Pardon: dorp. De inwoners van Hilversum gaan er prat op dat hun stad een dorp is.

Het is zaterdag en het is zonnig en de hei wordt druk bevolkt door mensen met honden. Honden mogen hier los. Wij manoeuvreren behoedzaam om niet in een drol te trappen. Zoals zeevogels vis en ander voedsel uit zee halen en dat na een korte bewerking in de ingewanden als guano op eilanden laten vallen en stranden en rotsen bemesten, zo zorgen ‘s lands anderhalf miljoen huishonden voor bemesting van bossen en heiden met hun tot drollen omgevormde brokjes die weer gemaakt zijn van met tropisch veevoer vetgemeste landbouwdieren. Lees verder

Share

Zilverreigers

Kleine Zilverreiger Foto Jeroen Reneerkens

Kleine Zilverreiger Foto Jeroen Reneerkens

Regelmatig krijg ik een melding van een lezer over een ‘witte reiger’. Meestal betreft dat een grote zilverreiger. Zeker in de winter zijn die in weilanden en langs oevers te zien. Ze vallen lekker op, in die smetteloze bruidsjurk. Grote zilverreigers zijn uit het zuidoosten van Europa opgerukt en hoewel ze nog niet zo algemeen zijn als blauwe reigers, zijn ze bepaald niet zeldzaam meer. Lees verder

Share

IJshaar van een rozeblauwige schimmel

IJshaar Foto Marjon Compeer

IJshaar Foto Marjon Compeer

Als de temperatuur daalt tot even onder het vriespunt, kan er ijshaar groeien. IJshaar is geen schimmel, het is een soort rijp die wel veroorzaakt wordt door een schimmel. Marjon Compeer stuurde er een foto van en vroeg zich af wat ze had gefotografeerd.

Rijp is bevroren condenswater uit de lucht of uit planten. Het kan de fraaiste kristallen vormen, bladeren omlijsten en twijgjes versieren. IJshaar, soms ijswol genoemd, is ook bevroren gecondenseerde waterdamp, maar dan uit houtschimmels. Lees verder

Share

Boomkruiper lijkt niet op boomklever

Boomkruiper. Foto Koos Dijksterhuis

Boomkruiper. Foto Koos Dijksterhuis

De boomkruiper is een bosvogel, die voedsel zoekt op en onder boombast. Onder losse schors kunnen boomkruipers ook broeden, al doen ze dat liever in een hol. Ze kruipen graag over bomen met een ruwe bast, om uit de kieren en krochten larven en insecten te pikken. Als die bast hier en daar een beetje los zit, kunnen boomkruipers er hun snaveltje onder wrikken, of er helemaal onder verdwijnen om te jagen op wat daar verstopt zit: schorskevers bijvoorbeeld en hun larven. Lees verder

Share

Mensen zien eksters te zwart-wit

Ekster. Foto Koos Dijksterhuis

Ekster. Foto Koos Dijksterhuis

De eksters zijn al aan het nestelen. Ze overwinteren in Nederland en kunnen dus vroeg beginnen. Dat is handig, want ze maken veel werk van hun nest. Wekenlang zijn eksters bezig met de bouw van hun soms wel een meter grote constructie, liefst hoog in een boom, soms ook laag in een weerbarstige mei- of sleedoorn. Dagelijks zie ik eksters met takken vliegen.

Eksters horen, zoals alle kraaiachtigen, tot de intelligentste vogels. Intelligentie is een minder objectief vast te stellen eigenschap dan je zou denken. We vinden iemand die de moeilijkste sommen oplost intelligent, maar als die goochemerd zo in zijn som opgaat dat ie de melk laat aanbranden en hij pas opschrikt als zijn huis in vlammen opgaat, vinden we dat misschien minder intelligent. Lees verder

Share

Vroege ruiers ruien langzaam

Kokmeeuw op de uitkijk Foto Koos Dijksterhuis

Kokmeeuw op de uitkijk Foto Koos Dijksterhuis

De eerste kokmeeuwen laten hun kop zwart kleuren. Of eigenlijk krijgen kokmeeuwen nauwelijks meer zwart dan een kap. Vandaar dat ze ook kapmeeuwen genoemd worden.

Ik fiets regelmatig over een lang fietspad door een woonwijk. Om de zoveel meter staat een lantaarnpaal en op iedere straatlantaarn staat een kokmeeuw. Soms is hij even afwezig maar dan ligt zijn poep er nog.

Waarschijnlijk zit het heerlijk op de halfronde lampenkappen. Kapmeeuwen! Die lantaarnpalen geven een handig uitzicht over de naburige grasperken (wormen en emelten) en het kanaal (broodkruimels, dode waterdiertjes). Of zou er meer aan de hand zijn? Lees verder

Share

Vreemde vogels, omgekeerde regenboog

Regenbogen door Christoffer Wilhelm Eckersberg. Foto Koos Dijksterhuis

Regenbogen door Christoffer Wilhelm Eckersberg. Foto Koos Dijksterhuis

Met een kunstzinnig aangelegde vriend bezoek ik het Groninger Museum om De Romantiek in het Noorden te bekijken. Wij laten ons verpletteren door 95 woeste landschappen, ruige bergen, hoge watervallen, grillige eiken, schuimende zeeën van Noord-Europese schilders.

Een van de minder dramatische taferelen is een tamelijk hoopvol doek van Christoffer Wilhelm Eckersberg met melkmeisjes onder twee regenbogen: een heldere en een vage. Precies zo verschijnen  regenbogen; Eckersberg heeft goed gekeken. Hoewel? In het echt is de tweede boog een spiegelbeeld van de eerste, met omgekeerde kleurenvolgorde. Had Eckersberg niet goed gekeken of schilderde hij hem met opzet verkeerd om? Lees verder

Share