De tjiftjaf is (on)gehoord

Tjiftjaf. Foto Koos Dijksterhuis

Tjiftjaf. Foto Koos Dijksterhuis

De tjiftjaffen komen aan van hun reis uit het zuiden. De eerste werden anderhalve week geleden al gezien in het zuiden des lands, de ijzige oostenwind temperde hun animo enigszins, maar intussen komen ze weer op gang.

Tjiftjaffen zijn klein en onopvallend groenig, al zijn ze in de nog kale boomkruinen wel in het vizier te krijgen, zeker als ze op een uitkijkpost gaan zitten zingen. Als ze zingen zijn ze op het gehoor te vinden en dan blijven ze eens een tijdje stil zitten, wat doorgaans niet des tjiftjafs sterkste kant is. Zoals de meeste kleine bruingroene vogels zijn ze zo beweeglijk dat je nauwelijks tijd hebt om scherp te stellen als je ze al in de kijker krijgt.

Zingen is een groot woord voor het onvermoeibaar eindeloos herhalen van hun eigen naam: ‘tjiftjaf, tjiftjaf, tjiftjaf, tjiftjaf’, ze krijgen er geen genoeg van. Het is ongehoorde eigenwaan, bij het narcisme af, hoewel ze allemaal tjiftjaf heten en ze net zo goed elkaar als zichzelf roepen. Best knap trouwens, dat zo’n vogeltje zijn soortnaam kent!

Weldra, ik schat over een week, zullen ook de fitissen zich melden. Terwijl tjiftjaffen in Zuid-Europa hebben overwinterd, komen die fitissen helemaal uit de savannes van West-Afrika en moeten ze de Sahara trotseren: drieduizend kilometer extra, drieduizend kilometer stof, zand en droge hitte. Je zou je kunnen afvragen: waarom blijven ze niet net als die tjiftjaffen rond de Middellandse Zee? Wel, daar zitten de tjiftjaffen al. De ruimte en de voedselvoorraden zijn beperkt en vogels benutten ze efficiënt – in de savannes zijn ’s winters insecten te vinden, het is er warmer en de dag duurt er nog wat langer ook.

Fitissen lijken als twee druppels water op tjiftjaffen, al hebben ze een iets contrastrijkere koptekening en zit er iets meer geel door hun groen. Maar ze zijn vooral van tjiftjaffen uit elkaar te houden aan hun lied. Ze dreunen niet eindeloos een naam op, maar zingen een melodieus riedeltje.

(Natuurdagboek Trouw donderdag 22 maart 2018)

Een reactie over “De tjiftjaf is (on)gehoord

Reacties zijn gesloten.