Slagveld aan zee

Aardhommel Foto Koos Dijksterhuis

Op het strand liggen tientallen lieveheersbeestjes te creperen, honderden zijn al dood. Oververmoeid, uitgedroogd, verdronken…. Ook aardhommels sjouwen er rond op hun laatste benen, of zijn al stervende.

Het seizoen nadert zijn einde, de hommels vliegen uit en sommige waaien naar zee. Op een enkele bevruchte dame na zullen ze toch al wel het loodje leggen. Het nectaraanbod was deze zomer laag vanwege de droogte; de jaarlijkse hommelsterfte begon vroeg. Lees verder

Geel heksensnot

Heksenboter Foto Magda Gooijer

“Wat is dit?” vroegen Magda en Bert Gooijer in een bericht met een foto van een gele substantie die ze in een bosrand hadden gezien. “Dat”, antwoordde ik, “is heksenboter.”

Heksen waren vrouwen met toverkracht, die ’s nachts bijeenkwamen en dansten. Vijftien jaar geleden was het helemaal in om heks te zijn, vooral onder jonge meiden. Zij geloofden dat geheime, occulte kennis eeuwenlang van grootmoeders aan kleindochters was doorgegeven. En dat zij de uitverkorenen waren voor wie de eeuwenoude geheime kennis bestemd was. Lees verder

Drummende wespen

Hoornaars op een appel Foto Rob Stoeckart

Lezer Rob Stoeckart stuurde foto’s van hoornaars. Hij zag ze valappels uithollen en hij zag ze elkaar met hun voorpoten bij de kop pakken, betasten en besnuffelen. Waarom doen ze dat?

Hoornaars zijn groepsdieren, ze leven met honderden familieleden in een nest. Daarvandaan zwerven ze rond om voedsel te halen voor hun larven en hun koningin. Ze maken andere insecten soldaat maar versmaden blijkbaar ook een appel niet. Lees verder

Seizoensvogels op het eiland

Scholeksters Foto Koos Dijksterhuis

Op Schiermonnikoog verblijf ik twee weken als vakantieganger, als badgast dus, zoals de eilanders hun bezoekers een ietsepietsie uit de hoogte noemen. Het eiland blijkt wel meer seizoensvisite te ontvangen.

Allerlei wadvogels zijn reeds onderweg van hun polaire broedgebied naar hun winterverblijf. Onderweg vreten ze zich vol op de wadden. In augustus zijn ze daar nog in hun prachtige zomerdracht te zien. Lees verder

Geen oranje zandoogje

Bruin met witte stippen Foto Koos Dijksterhuis

In het natuurdagboek meldde ik dat ik bruine en oranje zandoogjes op Schiermonnikoog had gezien.

Zandoogjes fladderen rond en als ze eindelijk plaatsnemen, vouwen ze hun vleugels boven hun lijf tegen elkaar. Ze laten dan de onderkant van hun vleugels zien. Van boven zien beide zandoogjes er anders uit, maar van onder lijken ze sterk op elkaar. Het meest opvallende verschil is hun vleugel-oog. Beide soorten hebben een zwart oog in het oranje vleugelvlak op de onderkant van de voorvleugel. In dat zwarte rondje heeft het bruine zandoogje één witte stip, en het oranje zandoogje twee. Lees verder

Olijfgroene gast(en) uit het oosten

Grauwe fitis m. Foto Harvey van Diek

Terwijl ik in ons zomerhuis op Schiermonnikoog een natuurdagboek begin te typen, hoor ik dat er in het dennenbos een bijzondere bezoeker uit het oosten is gesignaleerd: een grauwe fitis. Hij zit op een plek waar ik al langs fietste op weg naar het strand.

Grauwe fitissen zijn kleine zangvogels uit de bossen van Rusland en Azië. De afgelopen eeuw zijn ze opgerukt naar het westen. In Zuid-Finland zijn ze helemaal ingeburgerd, en in Nederland verschijnen ze ook al regelmatig. Lees verder

Scheermessen op het strand

Amerikaanse zwaardschede en scheermes. Foto’s Koos Dijksterhuis

Het strand ligt bezaaid met schelpen die bekend staan als scheermessen. Officieel heten ze zwaardscheden en nog officiëler Ensis. De scheermessen die met miljoenen het strand kunnen bedekken en die de talrijkste schelpensoort van Nederland zijn, zijn Amerikaanse zwaardscheden. Die zijn nog niet zo lang ’s lands algemeenste strandvondst: ze zijn pas begin jaren ‘80 voor het eerst in Nederland gevonden.

De schelpen heten niet voor niets Amerikaans. Ze zijn met ballastwater in schepen aangevoerd uit Amerika en hebben zich in dertig jaar tijd opgewerkt tot nr. 1, waarbij drie of vier andere zwaardschedesoorten zijn weggeconcurreerd. Lees verder